Skip to main content

ಒಂದು ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ 'ದಾಟು' ವನ್ನು ಓದಬೇಕು




ನಾನು ಓದಿರುವಷ್ಟು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ, ಭೈರಪ್ಪನವರ 'ದಾಟು' ಕಾದಂಬರಿ ಬಗ್ಗೆ, ಅವರೇ ಹೇಳುವ ಈ ಮಾತುಗಳು ಅಕ್ಷರಷಃ ಸತ್ಯ. 

> ' ದಾಟುವಿನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯತೆಯ ಬೇರುಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಬೇರಾವ ಕಾದಂಬರಿಯೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ' 



ದಾಟುವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಕೀಳುಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು, ಮೇಲ್ಜಾತಿಯವರ ವಿರುಧ್ದ ಹಗೆ ಸಾಧಿಸುವ ಯಂಗು, ಎನರ್ಜೆಟಿಕ್ಕಿ ಪಾತ್ರ. ಆ ಪಾತ್ರದ ಸುತ್ತ ಬರಿ ನೆಗಟೀವ್ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೇ, ಬರುತ್ತದಾದರೂ. 'ಇಲ್ಲ ಈ ಹುಡುಗ, ಏನೋ ಮಾಡ್ತಾನೆ; ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾಡ್ತಾನೆ; ನೋಡಬೇಕು. ಖಂಡಿತವಾಗಲೂ ಏನೋ ಒಂದು ಮಾಡ್ತಾನೆ. ' ಅನ್ನೋ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಆಶಾವಾದವೊಂದು ಮೂಡುತ್ತದೆ. 

ಮೇಲ್ಜಾತಿಯವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೆದರಿಸಿ, ತನ್ನ ಕುಲದವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಓಲೈಸಿ, ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವ ಸನ್ನಿವೇಶ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದುವಾಗ ನಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರಲ್ಲೇ, ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರದು ಒಂದೊಂದು ರೀತಿಯ expectation ಗಳು. ಎಲ್ಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗೆ ಬಂದ್ರು. ಇನ್ನೇನು, ಎಲ್ಲಾ ಮುಗೀತು ಅನ್ನೋ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗೇ ಆತ ಮೂರ್ಚೆ ಬಿದ್ದು ಬಿಡುವನು. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಓದೋದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಟ್ಟೆ. 

ಹೌದು, ಭೈರಪ್ಪನವರು ಯಾಕ್ ಹಿಂಗ್ ಮಾಡುದ್ರು. ಹೆಂಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ಯಾರೂ ಅಂತ ದುಸ್ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಬಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರವನ್ನೇ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾದರೂ ಏಕೆ. ? ಅದೇಕೆ ಮತ್ತೆ ಸೋಲಿಸಿದರು. 

ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಹಲವರು ಅವರದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು. ಇದು ಭೈರಪ್ಪನವರು ಕೃತಕವಾಗಿ ತುಂಬಿರುವಂತದ್ದಲ್ಲ. ದುರಂತ ಸತ್ಯ. ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಓದುಗರಿಗೂ ಮರುಕ ಹುಟ್ಟದೇ ಇರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ. ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೆಗೆಟೀವ್ ಶೇಡ್ ನಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು, ಭೈರಪ್ಪನವರ ಜಾಣತನವಿರಬಹುದು. ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿಯ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು, ಈ ದಿನಕ್ಕೂ  ಪ್ರಸ್ತುತ. 

ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ ಸ್ನೇಹಿತರ ಜೊತೆ ಹರಟುವಾಗ, ಯಾವುದೋ ವಿಷಯದ ಮಧ್ಯೆ ಗ್ರಾಮದೇವರ ಮಾತು ಬಂತು. ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ದೇವರನ್ನು, ನಮ್ಮದೇ ಹಳ್ಳಿಯವರು ಎರಡು ದ್ವಾರಗಳಿಂದ ದೂರ ನಿಂತು ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೊರಗಿಂದ ಬಂದ ಜನಿವಾರದ ಪೂಜಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಜಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರು, ನೆಂಟರಿಷ್ಟರುಗಳು ಮೂಲವಿಗ್ರಹದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಬೇಕಾದರೂ ನಿಲ್ಲಬಹುದು. 

'ಬಾಮುಂಡ್ರು ಲಿಂಗಾಯತ್ರು ಬಿಟ್ಟು, ಅದ್ರೊಳಗೆ ಯಾರೂ ಹೋಗಬಾರದು. ಕಾಟಿಗರು ಗರ್ಭಗುಡಿ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ ಸುಟ್ಟೋಗಿ ಬಿಡ್ತಾರೆ. 'ಎಂದು ಹೇಳುವ ನನ್ನದೇ ವಯಸ್ಸಿನ, ನನ್ನದೇ ಅಭಿರುಚಿಯ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ಎದುರು ವಾದಿಸಬೇಕು ಅಂತಲೂ ಅನ್ನಿಸುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕಂದ್ರೆ ನಾವು ಮಾಂಸ ತಿಂತೀವಂತೆ.

' ಹಿಂಗೆ ಪಕ್ಕದ ಬೀದಿಯವನೊಬ್ಬ ದೌಲತ್ತು ಮಾಡ್ಕಂಡು ಗರ್ಭಗುಡಿ ಹತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಕ್ಕೆ. ಅವನ ವಂಶಾನೇ ನಾಶ ಆಗೋಯ್ತು' ಎಂಬ ಕುಹುಕ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೋಪ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. 

' ಹೆಂಗಾದ್ರು ಹಾಳ್ ಬಡುಸ್ಕಂಡು ಸಾಯ್ ಹೋಗ್ರಿ. ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದ್ರೆ ತಾನೆ. ? ಎಲ್ಲಿವರ್ಗು ಒಳಗೆ ಹೋಗಬಹುದು ಅನ್ನೋ ಪ್ರಶ್ನೆ. ? ಹೋಗ್ದೆ ಇದ್ರೆ ಸಮಸ್ಯೇನೆ ಇಲ್ವಲ್ಲಾ. ? ಎನ್ನ ಕಾಲೇ ಕಂಬ, ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ, ಶಿರವೇ ಹೊನ್ನ ಕಳಶವಯ್ಯಾ. ' ಅನ್ನೋ ಹತಾಶೆಯ ಸ್ಪಿರಿಚುಯಾಲಿಟಿಯೂ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. 

ಒಳಗೊಳಗೇ ನಡೆಯುವ ಇಂತಹಾ ಶೀತಲಸಮರಗಳಿಗೆ, 'ದಾಟು' ರಣರಂಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು  ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವರೆಲ್ಲರೂ, ನಮ್ಮ-ನಮ್ಮವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಆರೋಗೆಂಟ್ ಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತೇವೆ. 

'ದೈವಮಾನವ' ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ಹಂಗಿಸಿ ನಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಯಾವುದೋ ಪೂಜೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ, ಮತ್ಯಾರದೋ ಕಾಲಿಗೆ ಬೀಳಲು ಹೇಳುವಾಗ, ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ ಸಾಕು, 'ವಿಲನ್' ಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದವರೆಲ್ಲಾ ಸೀದಾ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ನೋಡಿದಷ್ಟು ತನ್ಮಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. 

' ಥೂ ಮುಚ್-ಕೊಂಡ್ ಮನೆಯವ್ರು ಹೇಳ್ದಂಗೆ ಬದುಕೋದ್ ಬಿಟ್ಟು, ಇದೇನಪ್ಪ ನಮ್ದು ಕರ್ಮ. ಅತ್ಲಾಗ್ ಅಲ್ಲೂ. ಇಲ್ಲ. ಇತ್ಲಾಗ್ ಇಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ ಇನ್ನು ಯಾರ್ಯಾರ ವಿರೋಧ ಕಟ್ಕೋಬೇಕೋ. ? ಯಾರ್ಯಾರ ಮನ್ಸು ನೋಯಿಸ್-ಬೇಕೋ. ? ಅದು ಯಾವ ಪಾಯಿಂಟ್ ನಲ್ಲಿ. ಲೈಫು ಮಿಸ್ ಫಯರ್ ಆಯ್ತೋ ಗೊತ್ತೇ ಆಗ್ಲಿಲ್ಲ. ' ಇಂತಿಂತಹ ಸ್ವಗತಳಿಗೆ, 'ದಾಟು' ವಿನಂತ ಚಿಂತನೆಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಸಿಂಹಪಾಲು.

ಇದೇ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಡೈಲಾಗ್ ಇದೆ. 'ನಿನಗೆ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆಯಾ. ?' ಅನ್ನೋ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನ, ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಪ್ರಗತಿಪರ ಹೆಣ್ಣು(ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿರೂಪಕಿಯೇ, ಈ ಪಾತ್ರ. ) ಕೀಳುಜಾತಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅದಕ್ಕವಳು 

'ಆ ಮಾತನ್ನು ಮೇಲ್ಜಾತಿಯವರಾದ, ನೀವು ಹೇಳಿದರೆ ಅರ್ಥ ಇರತ್ತೆ. ನಮಗೆ ಜಾತಿ-ಗೀತಿನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನೋದರಲ್ಲಿ ಏನರ್ಥ ಇದೆ.' ಎಂದು ಹೇಳುವಳು. ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಚಾರ ಜಾತಿಯತೆಯ ಬೇರುಗಳು ಯಾವುವೂ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಲಿಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. 

ಆದರೂ ತನ್ನ ಇಡೀ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಾರಿ, ಒಬ್ಬರು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮುಂದೆ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ. 'ನಿಕೃಷ್ಟ' ನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರೆ ಸಾಕು ಅಲ್ಲವೇ. ಅವನ self repect ಹಾಳಾಗುವುದಕ್ಕೆ.

ಈ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅದು ಹೇಗೆ ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯನ್ನು, ಮೇಲ್ಜಾತಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿಸಲೂ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಬದ್ಧವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಪಹಪಿಸುವರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಮಾಡ್ತಾ ಹೋಗ್ತಾರೆ. ಹೆಸರುಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸರ್-ನೇಮುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ಮಹತ್ವವಾದ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತದೆ. 

ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ' conflict of interest ' ಗಳನ್ನೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತ ಹೋದರೂ ಕೂಡ, ಇಬ್ಬರು ಗೆಳೆಯರು ದಿನವಿಡೀ ಚರ್ಚಿಸುವಷ್ಟು ಅಂಶಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ವಸ್ತುವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅವು ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ತಂತ್ರಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಲು ಆತ್ಮೀಯವೆನಿಸುತ್ತವೆ. ' ದಾಟು ' ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಾದಂಬರಿ. ಯಾವ ಪಠ್ಯಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾದದ್ದು. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಧೋರಣೆಯನ್ನೂ ಮತ್ತು ಆ ಪಾತ್ರಗಳು ಯಕ್ಕಾಚಿಕ್ಕಿಯಾಗಿ ಕೊಡುವ ಕೆಲವು ಸ್ಟೇಟ್-ಮೆಂಟು ಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ಒಂದು ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ 'ದಾಟು' ವನ್ನು ಓದಬೇಕು. 



picture courtesy : https://www.facebook.com/Slbhyrappanovelist?fref=ts  

Comments